Een scherm dat kort zwart wordt, knippert of onrustig trilt, maakt werken, gamen en internetbankieren behoorlijk lastig. Gelukkig kunt u beeldscherm flikkeren zelf oplossen vaak beginnen met een paar veilige controles. De oorzaak zit regelmatig in een kabel, instelling of recente softwarewijziging. Soms is er echter sprake van een defect scherm of een probleem in de computer zelf.
Werk rustig en verander steeds één ding tegelijk. Dan weet u ook welke stap verschil heeft gemaakt. Maakt u gebruik van een laptop? Houd er dan rekening mee dat het probleem in het ingebouwde scherm, de laadadapter, de videokaart of het scharniergedeelte kan zitten.
Eerst vaststellen wanneer het scherm flikkert
Let goed op het moment waarop het flikkeren begint. Flikkert het scherm al bij het opstartlogo van Windows of Apple, dan is een hardwareprobleem waarschijnlijker. Begint het pas nadat u bent ingelogd, dan zijn instellingen, drivers of een programma vaker de oorzaak.
Kijk ook of het probleem op een tweede scherm hetzelfde is. Sluit bijvoorbeeld een externe monitor aan op uw laptop, of sluit uw monitor tijdelijk op een andere computer aan. Flikkert alleen één monitor, dan ligt de oorzaak meestal bij die monitor, de kabel of de aansluiting. Flikkeren beide schermen tegelijk, dan moet u eerder denken aan de computer, videokaart of software.
Een belangrijke aanwijzing is of het beeld verandert wanneer u aan de kabel beweegt. Reageert het scherm daarop direct, gebruik die kabel dan niet verder als de stekker beschadigd, heet of los zit.
Beeldscherm flikkeren zelf oplossen: begin met de aansluiting
Een slechte HDMI-, DisplayPort-, USB-C- of voedingskabel is een veelvoorkomende en relatief eenvoudige oorzaak. Een kabel kan van binnen beschadigd zijn, ook als de buitenkant er nog netjes uitziet. Zeker bij kabels die strak zijn gebogen, vaak worden verplaatst of onder een bureau klem hebben gezeten.
Zet de computer en monitor uit. Haal vervolgens de stroom er kort af en druk de stekkers aan beide kanten stevig opnieuw aan. Controleer of er geen stof, verbogen pinnetjes of speling bij de aansluiting zichtbaar is. Start daarna alles weer op.
Probeer bij twijfel een andere kabel van goede kwaliteit. Gebruik ook een andere poort op de monitor of computer als die beschikbaar is. Bij een desktop met losse videokaart hoort de monitorkabel normaal gesproken in de aansluitingen van de videokaart te zitten, niet in die van het moederbord. Dat wordt regelmatig over het hoofd gezien.
Gebruik liever geen goedkope verloopstekkers als dat niet nodig is. Vooral combinaties van USB-C, HDMI-adapters en dockingstations kunnen flikkeren veroorzaken wanneer de adapter onvoldoende vermogen of bandbreedte levert. Test daarom eerst met een rechtstreekse aansluiting tussen computer en scherm.
Controleer verversingssnelheid en resolutie
Een verkeerde verversingssnelheid kan een scherm onrustig maken, strepen geven of af en toe zwart laten worden. Dit gebeurt bijvoorbeeld na een Windows-update, het wisselen van kabel of het aansluiten van een nieuw scherm.
In Windows gaat u naar Instellingen, Systeem, Beeldscherm en vervolgens naar Geavanceerd beeldscherm. Kies daar de aanbevolen verversingssnelheid van uw monitor. Voor de meeste kantoorschermen is dat 60 Hz, terwijl game-monitoren vaak 120, 144 of 165 Hz ondersteunen. Kies niet zomaar de hoogste waarde als kabel, poort en monitor die combinatie niet aankunnen.
Controleer meteen de resolutie. De aanbevolen, vaak aangeduide als native, resolutie geeft doorgaans het stabielste en scherpste beeld. Bij oudere schermen kan een te hoge resolutie of verversingssnelheid problemen geven. Zet in dat geval tijdelijk een stap lager om te testen.
Bij een Mac vindt u deze opties via Systeeminstellingen, Beeldschermen. Houd bij externe schermen rekening met de mogelijkheden van uw adapter of dock. Een 4K-scherm op hoge verversingssnelheid vraagt meer van de verbinding dan een standaard Full HD-monitor.
Sluit een probleem met software of drivers uit
De videodriver vertaalt wat uw computer berekent naar beeld op het scherm. Als deze driver beschadigd, verouderd of niet goed geïnstalleerd is, kan het scherm flikkeren. Dit komt vooral voor na een grote update, een stroomonderbreking of het installeren van videokaartsoftware.
Start Windows eens in de veilige modus. Is het beeld daar stabiel, dan wijst dat sterk op een driver of programma dat normaal met Windows opstart. Verwijder dan eerst recent geïnstalleerde software die beeldinstellingen beïnvloedt, zoals schermrecorders, kleurfilters, tuningsoftware of sommige antivirusprogramma’s.
Werk daarna de videodriver bij via Windows Update of de software van de fabrikant van uw laptop of videokaart. Bij laptops is de driver van de laptopfabrikant vaak de veiligste keuze, omdat die is afgestemd op het scherm en energiebeheer van dat model. Een algemene driver kan prima werken, maar is niet altijd de beste oplossing.
Werd het probleem juist erger na een driverupdate? Dan kan het terugzetten naar de vorige driver helpen. Doe dit alleen als u weet welke wijziging u terugdraait. Blijft het scherm na meerdere driverwissels flikkeren, ga dan niet eindeloos door met installeren. Dan is verder onderzoek verstandiger.
Let op energie-instellingen en de laadadapter
Bij laptops kan het scherm flikkeren zodra u de oplader aansluit of juist loskoppelt. Test daarom beide situaties. Gebruik bij voorkeur de originele adapter of een vervanger met het juiste vermogen. Een te lichte USB-C-lader kan ervoor zorgen dat laptop, dock en extern scherm niet stabiel genoeg worden gevoed.
Zet energiebesparende beeldopties tijdelijk uit wanneer het probleem alleen op batterijvermogen voorkomt. Sommige laptops passen helderheid, verversingssnelheid of videokaartgebruik automatisch aan. Dat is nuttig voor de accuduur, maar kan bij bepaalde combinaties van driver en scherm storingen geven.
Bij een losse monitor is de voeding net zo relevant. Sluit het scherm tijdelijk rechtstreeks op een wandcontactdoos aan in plaats van op een volle stekkerdoos. Gebruik geen beschadigde voedingskabel. Hoort u een tik, piep of hoog geluid uit de monitor en flikkert het beeld tegelijk, zet hem dan uit en laat hem nakijken.
Test zonder randapparatuur
Een dock, KVM-switch, USB-hub of tweede beeldscherm kan de oorzaak zijn. Koppel daarom tijdelijk alle niet-noodzakelijke apparaten los. Laat alleen de computer, stroomvoorziening, muis, toetsenbord en één scherm aangesloten. Is het flikkeren verdwenen, sluit dan één voor één de overige apparaten weer aan.
Deze test is ook voor kleine bedrijven praktisch. Een medewerker merkt vaak pas bij videobellen of werken met meerdere schermen dat een dockingstation instabiel is. Door de opstelling terug te brengen naar de basis voorkomt u dat u tegelijk naar vijf mogelijke oorzaken zoekt.
Wanneer is het scherm zelf waarschijnlijk defect?
Soms kunt u de oorzaak niet zelf met instellingen verhelpen. Verticale lijnen, donkere vlekken, verkleurde delen of flikkeren dat verandert wanneer u het deksel van een laptop beweegt, wijzen eerder op een hardwaredefect. Bij laptops kan een interne beeldkabel in het scharniergedeelte slijten. Bij monitoren kunnen het paneel, de interne voeding of aansturing problemen geven.
Ook een videokaart kan de boosdoener zijn, vooral als het beeld onder belasting uitvalt, blokjes toont of als de computer vastloopt tijdens gamen, beeldbewerking of een zware toepassing. Controleer in dat geval of de ventilatieopeningen vrij zijn en of de computer niet opvallend heet wordt. Maak de behuizing niet open als u daar niet vertrouwd mee bent of als de garantie nog geldt.
Maak direct een back-up van belangrijke bestanden wanneer het probleem vaker terugkomt. Flikkeren is niet altijd een teken dat een computer volledig uitvalt, maar een onderliggend probleem kan wel verergeren. Bij een werkcomputer is voorkomen dat u gegevens of werktijd kwijt raakt meestal voordeliger dan wachten tot het systeem helemaal stopt.
Laat gericht onderzoeken als de basiscontroles niet helpen
Blijft het beeld flikkeren na een andere kabel, andere poort, juiste beeldinstellingen en een gecontroleerde driverupdate? Dan is een gerichte diagnose de kortste route. Neem de computer, laptop of monitor mee en vertel wanneer de storing optreedt: direct bij opstarten, alleen bij bepaalde programma’s, bij bewegen van het scherm of alleen via een dock. Dat bespaart zoektijd.
Sijmtronix kan testen of de oorzaak zit in het scherm, de kabel, de voeding, videokaart of software. U krijgt dan een duidelijk advies over reparatie, vervanging of een praktische tijdelijke oplossing. Zeker bij oudere apparatuur is repareren niet altijd de voordeligste keuze, maar dat hoort u liever vooraf dan na onnodige werkzaamheden.
Een rustig, stabiel scherm is geen luxe maar de basis om prettig te kunnen werken. Begin met de eenvoudige controles, forceer geen beschadigde aansluitingen en vraag hulp zodra de storing op hardware lijkt te wijzen. Daarmee houdt u een klein probleem vaak klein.